Interpretatio Eclogae IV ex editione Caroli Ruaeus.
 
O Musae Sicula, cantemus paulo grandiora. Arbores, et parvae myricae 
non placent omnibus. Si cantamus sylvae; sylvae deceant consulem. Nunc, 
attigimus extremum saeculum vaticinii Cumae Sibyllae: Magna series 
temporum oritur de novo. Nunc astrea revertitur regnum Saturni 
revertitur nunc novum genus hominum mittitur e summo caelo. Tu tantum, 
o pudica Diana! adsis nascenti puero: sub quo ferres aetas primum 
finietur, eet aurea per totum orbem orietur: tuus frater Apollo iam 
imperat. Porro sub tuo consulatu, o Pollio, gloria illa aetatum 
inchoabitur, et magni menses incipient currere. Te auctore, si aliquae 
nostri criminis reliquiae supersunt, tunc deletae liberabunt mundim 
aetweno metu. Ipse puer particeps erit vitae divinae, et videbit heroas 
sociatos Diis, et ipse videbitur ab illis, et gubernabit mundum pacatum 
patris virtute. Terra autem ubique sine cultura producet tibi parva 
munera, o puer! nempe vagas hederas passim cum baccare et colocasia 
mixta grato acantho. Ipse caprae reportabunt in stabulam mammas lacte 
tumentes, nec greges timebunt magnos leones, ipsae cunae proferent tibi 
iucundos plores: angues quoque morientur, et morientur plantae 
venenate, quae colligentem decipiunt: amomum Syriacus orietur ubique. 
Sed statim atque posteris iam legere laudes heroum, et gesta tui 
patris, ac percipere quid fit vittus, tunc agri sensim flavescent 
spicis maturis, et racemi rubentes pendebunt e rubis agrestibus, et 
durae quercus fillabunt mel instar roris: Tamen latebunt nonnulla 
reliquiae malitiae veteris, quae cogant adire navibus mare, et claudere 
urbis moenibus, et sulcare terram. Tunc erit alter Tiphys,et altera 
Argo, quae portet electos duces: erunt quoque bella alia, et ingens 
Achilles rursus ibit adversus Atoiam. Deinde postquam aetas iam robusta 
te reddiderit virum, ipse etiam mauta recedet e mare, nec naves e pinu 
fabricatae, transferent merces: omnis terra producet omnia: nec ager 
scinddetur rastris, nec vitis falce. Tum quoque fortis agricola auferet 
iugô bobus, nec assuescet lana simulare diversos solores: sed aries 
ipse in pascuis tinget vellus purpurâ suaviter rubenti, et croco luteo: 
Sandyx ultro induet agnos inter pascuendum Parcae firmo fatorum ordine 
unanimes dixerunt suis fusis: o talia tempora, currite. Accede a ad 
magnes magistratus, mox veniet tempus accedendi: o dilecta proles 
Deorum, magne Iovis alumnae! Vide mundum rotunda mole vacillantem, 
terramque, et spatia maris, et altum coelum. Vide, ut cuncta exultent 
ob adventum aetatis aureae. Utinam restet mihi pars extrema tam prolixa 
vitae, et anima, quantum sufficiet ut tua gesta celebrem. Non me cantu 
superabit, aut Orpheus Thracius, aut Linus: licet huic Orpheo mater 
faveat Calliopea, et huic Lino pater Apollo. Si Pan ipse contendat 
mecum Arcadiae arbitrio, ipse Pan fatebitur se superatum esse, Arcadiae 
arbitrio. Incipe, parve puer, agnoscere matrem ex ipsius risu: decem 
menses attulerunt matri diuturna taedia. Incipe, parve puer, cui 
parentes non arriscere. hunc, nec Deus ad mensam, nec Dea in lectum, 
excipere dignata est.
 
 
back to Ad Usum Delphini page